Evde engelli bakana erken emeklilik

Engelli bakımı, başlı başına bir sorumluluk, bir iş. Engelli yakınları bu kişilerin bakımını yapmak üzere eve kapandığı için çalışma hayatından uzak kalıyor. Devlet engelli çocuğu bulunan annelerin emekli olması için düğmeye bastı. Engelli çocuğuna bakan annelerin çalıştığı her bir yıl 360 gün olarak değil, 450 gün gibi değerlendirilerek daha erken emekliliğin yolu açılacak.

Evde engelli bakımına erken emeklilik şartları

Engelli yakınlarının fedakar emekleri karşılığında maaş alarak acil ihtiyaçlarını karşılamaları hedefleniyor. Özellikle çocuğu engelli olan annelere daha erken emekli olma fırsatı sağalamak için, çalıştığı her bir yıl 360 gün olarak değil 450 gün gibi dhesaplanıyor.engelli_cocuguna_bakan_kadina_erken_emeklilik

Ayrıca bir yıl çalışmaları karşılığında emekli olmaları gereken yaştan 90 gün yani 3 ay düşülüyor.

Engelli aylığı ve engellilere sağlanan birçok haklar bulunuyor. Bu haklarla ilgili bilinmesi gereken konuları Okan Güray Bülbül şöyle dile getiriyor. Bu soruların yanıtlarını okuyarak engelli aylığı nedir, engelli aylığı kaç lira, engelli aylığı almak için gereken şartlar nedir, engelli aylığı bağlamak için nereye başvurulur, işte detaylar…

1. Her engelliye engelli aylığı bağlanır mı?

Engelli aylığının bağlanması için sağlık kurulu raporu alınması gerekmektedir. Sağlık kurulu raporunda en az yüzde 40 oranında engelli olduğu tespit edilenler engelli aylığı bağlanmaya hak kazanmaktadır. Fakat engelli aylığı alabilmek için engelli olmanın dışında 18 yaşını geçmiş, talebine rağmen İŞKUR tarafından işe yerleştirilememiş, yaşadığı hane içerisindeki kişi başına düşen gelir muhtaçlık sınırının altında olan, SGK’dan gelir veya aylık almayan, Uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek bir işte çalışmayan, Nafaka bağlanmamış ve bağlanması mümkün olmayan, Herhangi bir sürekli geliri olması şartlarını da sağlaması gerekmektedir.

Yetim Aylığında İstisna Var

2. Çalışan engelliye aylık bağlanır mı?

Engelli aylığı alabilmek için uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı olmayı gerektirecek bir işte çalışmmamış olma şartı var. İşsizlik sigortasından maaş, kocasından dul aylığı veya emekli aylığı alan engellilere de engelli aylığı bağlanmıyor. Ancak yetim aylığı alan engelliler için istisna bulunuyor. Yetim aylığı almakta olan engelli bireylerin aylık veya gelirleri, alacağı engelli aylığından az ise aradaki fark ilgili SGK tarafından karşılanıyor.

Yakınına da Bağlanıyor

3. Engellisine bakana aylık bağlanabilir mi?

Fiilen en az yüzde 40 oranında engelli olduğu sağlık kurulu raporu ile tespit edilen bir engelli yakınına bakana da aylık bağlanabiliyor. Engelli yakınına baktığından kendisine aylık bağlanacak kişinin SGK’dan gelir veya aylık almaması, nafaka almıyor olması ve çalışmaması şartı var.

Kişi Başı Gelire Bakılıyor

4. Aylık almak için muhtaçlık sınırı ne kadar?

Muhtaçlık sınırı kanunda belirtiliyor. Engelli aylığı bağlanması için; aylık bağlanacak engellinin ve engelli yakınının fiilen bakımını yürüten engelli yakınının yaşadığı hane içerisindeki kişi başına düşen aylık gelirin 270,2 TL’den az olması gerekmektedir. Yani engelli aylığı doğrudan engelliye bağlanacaksa, engellinin bir fiil yaşadığı hane içerisindeki gelir esas alınıyor. Bu gelir engellinin yaşadığı hane içerisindeki kişi sayısına bölünüyor ve bulunan rakam 2014 yılının ikinci altı ayı için 270,2 TL’den düşükse engelli aylığı bağlanabiliyor.

Yüzde 70 İse Daha Fazla

5. Engelli aylığı ne kadar?

Gerekli şartları sağlayan ve engellilik oranı yüzde 40 ila yüzde 69 arasında olan engellilere ve evinde engellisine bakan kişiye aylık 282,3 TL ödeme yapılıyor. Ödemeler 3 ayda bir yapıldığı için engellinin ve evinde engellisine bakan kişilerin eline 3 ayda bir toplam 847,1 TL geçiyor. Yüzde 70 ve üzerinde engelli olanlar için ise söz konusu aylık 426,5 TL.

Erken Emeklilik

6. Engelli çocuğuna bakan anne erken emekli olabilir mi?

Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede engelli çocuğu bulunan annelerin 1 Ekim 2008 tarihinden sonra çalıştığı her bir yıl 360 gün olarak değil 450 gün çalışılmış gibi değerlendiriliyor. Diğer yandan bir yıl çalışmaları karşılığında emekli olmaları gereken yaştan da 90 gün yani 3 ay düşülüyor. Dolayısıyla kadın sigortalılar için 8 yıllık çalışmanın karşılığı 10 yıl olarak değerlendirilecek ve emekli olması gereken yaştan da 2 yaş düşülecektir. Bu şekilde hem 2 yıl erken emeklilik, hem de 2 yıl fazla çalışılmış gibi değerlendirilmek söz konusu olacaktır.

Başvuru Nasıl ve Nereye Yapılır?

7. Nereye başvuru yapmak gerekiyor?

İkamet edilen yerdeki valilik, defterdarlık veya mal müdürlükleri bünyesinde hizmet veren Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına yapılması e ngelli aylığı bağlanması için başvuru yapılması gerekiyor. Gerekli belgelerle yapılan başvurular değerlendirildiğinde hak edenlere aylık bağlanabiliyor.

Ücretsiz Ulaşım

8. Engellilere ücretsiz ulaşım hangi şartlarda sağlanıyor?

Engellilerimize şehir içi ulaşım, Devlet Demir Yolları ve Deniz Yollarına ait şehir içi ve şehir dışı seyahatler bedava. Ücretsiz seyahat hakkı halk otobüslerini de kapsıyor. Şehirlerarası seyahatlerde özel otobüs şirketlerini kullanacak engellilere indirim uygulanıyor. Uçakla seyahat edecek engellilerimiz için Türk Hava Yollarında yüzde 20 indirim söz konusu. Aynı şekilde pek çok GSM operatörünün engelliler için özel indirim oranları söz konusu. Engellinin yanında kendisine refakat eden kişinin de ücretsiz veya indirimli seyahat hakkı var. Refakatçileri ile birlikte seyahat edecek engellilerin engelli kimlik kartlarında “ulaşımda refakatçi hakkı vardır” ibaresinin yer alması gerekiyor.

Vergi indirimi hakkı

9. Engelliler vergi indirim hakkından nasıl yararlanabiliyor?

Engellilere özel vergi indirim hakları bulunuyor. Vergi indiriminden yararlanmak isteyen engellilerin bulundukları yerdeki vergi dairesi başkanlığına veya vergi dairesine başvurmaları gerekiyor. Başvurular üzerine sevk edildikleri hastane, sağlık kurulunun vereceği işgücü kaybına ilişkin rapor ve ekleri, Maliye Bakanlığı Merkez Sağlık Kurulu’na gönderiliyor ve sağlık kurulu en az yüzde 40 işgücü kaybı olduğuna karar verirse, vergi indirim hakkı elde ediliyor.

Gün sayısı tamamsa yaş beklemiyorlar

10. Engellilerin emekli olması için gerekli koşullar neler?

Engelliler emekli olmak için yaş şartına tabi değiller. Gerekli prim ödeme gün sayısını ve sigortalılık süresini dolduran engelliler yaşı beklemeden emekli olabilirler.

1 Ekim 2008 öncesi sigortalılık girişi olan engelliler, rapor oranları ve derecelerine göre farklı prim ödeme gün sayılarına ve sigortalılık sürelerine tabiler. I. Derece yüzde 80 ve üzeri engelli raporu olan kişiler, işe giriş tarihlerine bakılmaksızın 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün yani 10 yılı prim ödemiş olmaları şartıyla emekli olabiliyorlar. 5 Ağustos 1991 ve öncesinde sigortalılık başlangıcı olan II. derece ve III. derece engelliler 15 yıl ve 3600 gün şartlarını yerine getirerek emekli olabiliyorlar. Ancak bu tarihten sonra sigortalılık başlangıcı olan engellilere her bir geçiş dönemi için II. derece engelliler için prim ödeme gün sayısına 80 gün, III. derece engelliler için ise 160 gün eklendiğini görüyoruz. Kademeli geçiş uyarınca prim ödeme gün sayılarına ekleme olunca sigortalılık süresi de yükseliyor.

Engellilik oranları 1 Ekim 2008 öncesinde %40-60, %60-80 ve %80 üzeri olarak sınıflandırılırken, bu tarihten sonra %40-49, %50-59 ve %60 üzeri olarak belirlendi. Bu yeni sınıflandırma 1 Ekim 2008 sonrasında sigorta başlangıcı olan engelliler adına olumlu oldu. 1 Ekim 2008 sonrasında ilk kez sigortalı olan I. derece engellilerin emekli olabilmeleri için 15 yıl sigortalılık ve 3 Bin 700 gün prim ödeme gün sayısından başlayarak her yıl kademeli olarak artan şekilde 1 Ocak 2015 sonrasında 3.960 prim gününe erişmeleri gerekiyor.

Engelli sağlık kurulu raporu

Engelli aylığında “engelli sağlık kurulu raporu” en önemli belirleyici oluyor. Bu rapordaki engellilik oranı yüzde 40’dan düşükse engelli aylıktan mahrum kalabiliyor. Yüzde 70’in altındaysa ise engellinin alacağı aylık düşük olabiliyor.


Bir önceki yazımız olan Emeklilerin zamlı Temmuz maaşları başlıklı makalemizde emeklilerin maaşına ne kadar zam yapılacak, Enflasyon rakamları ve SSK emeklisi ne kadar zam alacak hakkında bilgiler verilmektedir.


İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*